Thánh Giuse: Người công chính được Thiên Chúa tín nhiệm

Khi nhắc đến Thánh Giuse, nhiều người thường nghĩ ngay đến hình ảnh người cha nuôi của Chúa Giêsu và là bạn trăm năm của Đức Trinh Nữ Maria. Tuy nhiên, vai trò của ngài trong chương trình cứu độ không chỉ dừng lại ở đó. Thiên Chúa đã trao cho Thánh Giuse một sứ mạng đặc biệt: chăm sóc, bảo vệ và đồng hành với chính Con Một của Ngài trong những năm tháng đầu đời.

Tin Mừng theo Thánh Matthêu cho biết Thánh Giuse thuộc dòng dõi vua Đavít. Điều này mang ý nghĩa rất quan trọng trong lịch sử cứu độ, bởi các ngôn sứ Cựu Ước đã loan báo rằng Đấng Mêsia sẽ xuất thân từ nhà Đavít.

"Này ông Giuse, con cháu Đavít, đừng ngại đón bà Maria vợ ông về..." (Mt 1,20)

Lời gọi "con cháu Đavít" không chỉ đơn thuần là một cách xưng hô, nhưng còn cho thấy vị trí của Thánh Giuse trong kế hoạch của Thiên Chúa. Khi nhận Chúa Giêsu làm con hợp pháp của mình theo luật Do Thái, Thánh Giuse đã giúp hoàn tất lời hứa mà Thiên Chúa đã dành cho nhà Đavít từ nhiều thế kỷ trước.

Tin Mừng kể rằng khi biết Đức Maria mang thai trước khi hai người về chung sống với nhau, Thánh Giuse đã trải qua một thử thách lớn lao. Trong hoàn cảnh ấy, ngài không hành động theo sự nóng giận hay xét đoán.

"Ông Giuse, chồng bà, là người công chính và không muốn tố giác bà, nên mới định tâm bỏ bà cách kín đáo." (Mt 1,19)

Chỉ một câu ngắn ngủi nhưng đã hé mở vẻ đẹp tâm hồn của Thánh Giuse. Ngài không biết hết chương trình của Thiên Chúa, nhưng vẫn chọn con đường của lòng nhân hậu và sự tôn trọng. Chính lúc ấy, Thiên Chúa đã sai thiên thần đến báo mộng cho ngài.

"Này ông Giuse, con cháu Đavít, đừng ngại đón bà Maria vợ ông về, vì người con bà cưu mang là do quyền năng Chúa Thánh Thần." (Mt 1,20)

Điều đáng chú ý là Thánh Giuse không yêu cầu thêm bằng chứng hay dấu lạ nào. Ngài hoàn toàn tín thác vào lời Thiên Chúa.

"Khi tỉnh giấc, ông Giuse làm như sứ thần Chúa dạy." (Mt 1,24)

Trong suốt cuộc đời của mình, đây sẽ là thái độ quen thuộc nơi Thánh Giuse: lắng nghe và thực hành. Tin Mừng không ghi lại bất kỳ lời nói nào của ngài, nhưng lại ghi nhận nhiều hành động vâng phục đầy đức tin.

Không lâu sau khi Chúa Giêsu chào đời tại Bêlem, gia đình nhỏ ấy lại phải đối diện với hiểm nguy. Vua Hêrôđê tìm cách giết Hài Nhi Giêsu. Một lần nữa, Thiên Chúa lên tiếng qua giấc mộng.

"Ông hãy chỗi dậy, đem Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai Cập, và cứ ở đó cho đến khi tôi báo lại..." (Mt 2,13)

Trước một hành trình đầy bất trắc, Thánh Giuse không chần chừ.

"Ông chỗi dậy, và đang đêm đưa Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai Cập." (Mt 2,14)

Hình ảnh ấy cho thấy ngài không chỉ là người công chính mà còn là người bảo vệ gia đình đầy trách nhiệm. Trong đêm tối, giữa những nguy hiểm không lường trước được, Thánh Giuse vẫn đặt niềm tin nơi Thiên Chúa và mau mắn thi hành điều Chúa muốn.

Sau khi vua Hêrôđê qua đời, thiên thần lại hiện ra báo mộng cho Thánh Giuse để đưa Hài Nhi và Đức Maria trở về quê hương. Một lần nữa, ngài lại vâng phục cách đơn sơ. Đọc các trình thuật Tin Mừng, chúng ta dễ dàng nhận ra rằng mỗi bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời Thánh Gia đều gắn liền với sự lắng nghe và đáp trả của Thánh Giuse.

Ngoài vai trò là người bảo vệ Thánh Gia, Thánh Giuse còn là người lao động chân chính. Tin Mừng nhắc đến nghề nghiệp của ngài khi người dân Nadarét nói về Chúa Giêsu:

"Ông này không phải là con bác thợ mộc sao?" (Mt 13,55)

Qua chi tiết này, chúng ta hiểu rằng Thánh Giuse đã dành phần lớn cuộc đời mình để lao động nuôi sống gia đình. Không có những công việc phi thường hay những vị trí danh giá, ngài sống một cuộc đời bình dị như bao người khác. Thế nhưng chính nơi công việc hằng ngày ấy, ngài đã thực hiện sứ mạng mà Thiên Chúa trao phó.

Điều này mang đến một bài học rất đẹp cho người Kitô hữu hôm nay. Sự thánh thiện không chỉ được tìm thấy trong nhà thờ hay trong những công việc lớn lao. Sự thánh thiện còn được hình thành từ những trách nhiệm thường ngày được thực hiện với tình yêu và lòng trung tín. Một người cha chăm lo cho gia đình, một người mẹ hy sinh vì con cái hay một người lao động sống lương thiện đều có thể nên thánh trong chính hoàn cảnh của mình.

Một trong những nét nổi bật nhất nơi Thánh Giuse chính là sự thinh lặng. Trong toàn bộ Kinh Thánh, không có bất kỳ lời nói nào của ngài được ghi lại. Tuy nhiên, sự thinh lặng ấy không phải là thụ động hay xa cách. Đó là sự thinh lặng của một người biết lắng nghe Thiên Chúa.

Trong thế giới hôm nay, con người thường bị cuốn vào những tiếng ồn của công việc, mạng xã hội và những lo toan thường nhật. Cuộc đời Thánh Giuse nhắc nhở chúng ta rằng đôi khi cần có những khoảng lặng để nhận ra tiếng Chúa đang hướng dẫn mình. Chính trong sự thinh lặng ấy, ngài đã khám phá được thánh ý Thiên Chúa và can đảm bước theo con đường mà Ngài chỉ dẫn.

Giáo hội luôn dành cho Thánh Giuse một sự tôn kính đặc biệt. Năm 1870, Đức Giáo hoàng Piô IX đã tuyên phong ngài là Quan Thầy của Giáo hội Hoàn vũ. Các Đức Giáo hoàng qua nhiều thời đại cũng không ngừng khuyến khích các tín hữu chạy đến với Thánh Giuse để học nơi ngài tinh thần trách nhiệm, lòng trung thành và sự tín thác nơi Thiên Chúa.

Ngày nay, Thánh Giuse được xem là quan thầy của các gia đình, người lao động và những người cha Kitô giáo. Hình ảnh của ngài vẫn tiếp tục là nguồn cảm hứng cho biết bao người đang cố gắng sống đức tin giữa những bổn phận thường ngày của cuộc sống.

Khi nhìn lại cuộc đời Thánh Giuse, chúng ta không chỉ gặp một nhân vật trong lịch sử cứu độ, nhưng còn gặp một người cha, một người chồng và một người môn đệ trung thành của Thiên Chúa. Ngài không để lại những bài diễn văn hay những phép lạ nổi tiếng, nhưng để lại một chứng tá sống động về lòng tin tưởng tuyệt đối vào Thiên Chúa.

Ước mong rằng mỗi chúng ta sẽ biết noi gương Thánh Giuse trong đời sống hằng ngày: biết lắng nghe trước khi hành động, biết trung thành với những trách nhiệm được trao phó và biết đặt Thiên Chúa làm trung tâm của mọi quyết định. Giữa những biến động của cuộc sống, xin Thánh Giuse cầu bầu để chúng ta luôn giữ được một trái tim khiêm nhường, quảng đại và sẵn sàng thực thi thánh ý Chúa như ngài đã từng thực hiện.