Khi yêu thương biết nhường chỗ cho trưởng thành

Thế nhưng, khi con thật sự bắt đầu lớn lên, chính cha mẹ lại là những người chậm chạp nhất trong việc chấp nhận sự thay đổi ấy. Bởi sâu trong lòng mỗi người làm cha, làm mẹ luôn tồn tại một cảm giác rất đặc biệt: dù con có bao nhiêu tuổi, con vẫn là đứa trẻ ngày nào từng nép vào lòng mình mỗi khi sợ hãi. Chính vì vậy, điều khó nhất của tình yêu không phải là yêu thật nhiều, mà là biết khi nào nên lùi lại để con có cơ hội trưởng thành.

Khi một đứa trẻ mới biết đi, cha mẹ luôn nắm lấy bàn tay con. Không ai để một đứa trẻ chập chững tự bước trên con đường đầy nguy hiểm. Cha mẹ giữ lấy con vì biết rằng đôi chân ấy còn quá yếu, chỉ một cú ngã cũng đủ khiến con đau. Nhưng điều thú vị là chẳng có cha mẹ nào mong mình sẽ nắm tay con cả đời. Mục đích của việc nắm tay chưa bao giờ là để con phụ thuộc mãi mãi, mà là để một ngày nào đó con có thể tự bước đi mà không còn cần bàn tay ấy nữa.

Điều đáng tiếc là khi con lớn hơn, rất nhiều cha mẹ lại quên mất điều này.

Cha mẹ vẫn muốn quyết định thay con, vẫn muốn sắp xếp mọi thứ, vẫn muốn đi trước mở đường và dọn sạch mọi chướng ngại. Cha mẹ làm điều đó vì yêu, vì sợ con vấp ngã, vì không muốn con phải chịu những điều mà mình từng trải qua. Nhưng cuộc đời có một quy luật rất công bằng. Không ai học được cách đứng vững nếu chưa từng mất thăng bằng. Không ai biết cách đưa ra quyết định nếu mọi quyết định đều do người khác lựa chọn. Và cũng không ai có thể trưởng thành nếu suốt cuộc đời luôn có người sống thay mình.

Có lẽ vì yêu con quá nhiều nên cha mẹ thường nhầm lẫn giữa việc bảo vệ và việc giữ con trong vùng an toàn. Hai điều ấy nhìn qua có vẻ giống nhau nhưng lại dẫn đến những kết quả rất khác. Bảo vệ là khi cha mẹ ở phía sau để con biết rằng mình luôn có một nơi để trở về. Còn giữ con trong vùng an toàn là khi cha mẹ không cho con cơ hội bước ra ngoài. Một đứa trẻ luôn được bảo vệ sẽ cảm thấy yên tâm để khám phá thế giới. Nhưng một đứa trẻ luôn bị giữ lại sẽ dần sợ hãi thế giới, bởi con chưa bao giờ được tin rằng mình có đủ khả năng để đối diện với nó.

Có những người cha luôn đi theo con trong mọi quyết định. Con chọn ngành học, cha quyết định. Con chọn công việc, cha góp ý đến mức quyết định thay. Con muốn thử sức ở một nơi mới, cha lại sợ con thất bại nên tìm mọi cách giữ con ở nơi an toàn. Có những người mẹ vẫn chuẩn bị mọi thứ cho con dù con đã là một người trưởng thành. Mẹ vẫn sợ con ăn không đủ, mặc không đủ, ngủ không đủ. Tình yêu ấy rất đẹp, nhưng đôi khi cũng khiến con không có cơ hội học cách chăm sóc chính mình.

Nhiều cha mẹ nghĩ rằng chỉ cần mình còn đủ sức thì cứ làm thay con cũng không sao. Nhưng cuộc đời không ai biết trước điều gì. Sẽ đến một ngày cha mẹ già đi. Sẽ đến một ngày đôi tay từng nắm lấy tay con không còn đủ khỏe. Sẽ đến một ngày người luôn đứng phía trước che gió chắn mưa không thể tiếp tục làm điều đó. Nếu đến lúc ấy con vẫn chưa học được cách tự bước đi, điều cha mẹ để lại cho con không còn là sự yêu thương nữa, mà là nỗi lo lắng kéo dài suốt quãng đời còn lại.

Thực ra, trưởng thành chưa bao giờ bắt đầu khi con đủ mười tám tuổi hay khi con có công việc đầu tiên. Trưởng thành bắt đầu từ những điều rất nhỏ. Đó là khi con tự buộc dây giày dù buộc chưa đẹp. Tự dọn căn phòng dù còn bừa bộn. Tự xin lỗi khi làm sai. Tự chịu trách nhiệm khi quên bài tập. Tự giải quyết những mâu thuẫn với bạn bè thay vì để cha mẹ đứng ra giải quyết tất cả. Những việc tưởng chừng rất nhỏ ấy lại âm thầm tạo nên một con người biết chịu trách nhiệm với cuộc đời mình.

Đôi khi, điều cha mẹ cần học không phải là làm thêm cho con, mà là làm ít đi một chút. Không phải vì cha mẹ hết yêu, mà vì cha mẹ bắt đầu tin rằng con có thể. Tin tưởng luôn khó hơn bao bọc. Bao bọc khiến cha mẹ cảm thấy yên tâm ngay lập tức, còn tin tưởng đồng nghĩa với việc chấp nhận rằng con có thể mắc sai lầm. Không người làm cha, làm mẹ nào thích nhìn con thất bại. Nhưng cũng không có con đường trưởng thành nào hoàn toàn tránh được thất bại.

Có một câu hỏi mà nhiều cha mẹ rất ít khi tự hỏi mình. Nếu hôm nay cha mẹ giải quyết mọi khó khăn cho con, vậy ngày mai ai sẽ giúp con khi cha mẹ không còn ở bên? Câu hỏi ấy nghe có vẻ buồn, nhưng lại là điều mà bất kỳ người làm cha, làm mẹ nào cũng sẽ phải đối diện. Điều quý giá nhất cha mẹ có thể để lại không phải là bao nhiêu tài sản, mà là khả năng để con có thể sống tốt ngay cả khi không còn cha mẹ ở cạnh.

Có rất nhiều người trưởng thành ngoài xã hội thành công trong công việc nhưng lại luôn sợ đưa ra quyết định. Họ liên tục hỏi ý kiến người khác, sợ sai, sợ trách nhiệm, sợ lựa chọn của mình không hoàn hảo. Đôi khi, nỗi sợ ấy không xuất phát từ việc họ thiếu năng lực. Nó bắt đầu từ một tuổi thơ mà mọi quyết định đều được người lớn làm thay. Khi chưa từng được quyền lựa chọn, con cũng không có cơ hội học cách chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.

Điều đó không có nghĩa là cha mẹ nên mặc kệ con. Buông tay chưa bao giờ đồng nghĩa với bỏ mặc. Buông tay là vẫn dõi theo, nhưng không bước thay. Vẫn lắng nghe, nhưng không quyết định thay. Vẫn sẵn sàng giúp đỡ khi cần, nhưng trước tiên để con được thử bằng chính khả năng của mình. Có những lần con sẽ làm chưa tốt. Có những lần con sẽ thất vọng. Có những lần con sẽ quay về với nước mắt. Nhưng chính những lần ấy sẽ giúp con hiểu rằng cuộc sống không phải lúc nào cũng bằng phẳng, và điều quan trọng không phải là tránh mọi cú ngã, mà là biết cách đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã.

Có lẽ yêu thương đẹp nhất không phải là giữ con mãi trong vòng tay, mà là chuẩn bị cho ngày con không còn cần vòng tay ấy nữa. Cha mẹ nào cũng mong con luôn ở gần mình, nhưng sâu thẳm hơn, cha mẹ còn mong con đủ mạnh mẽ để sống một cuộc đời tử tế, đủ bản lĩnh để đối diện với những điều không như ý và đủ bình an để tìm thấy hạnh phúc theo cách của riêng mình.

Đó là lúc yêu thương không còn chỉ là che chở.

Đó là lúc yêu thương biết nhường chỗ cho trưởng thành.